شهر مراغه
رودخانه زيباي صافي و در مشرق درياچه اروميه و بر دامنه جنوبي كوه سهند قرار گرفته است. نام قديمي مراغه را (مراوا يا ماراوا) ذكر كردهاند و بر همين اساس قدمت شهر مراغه به دوره ماد بر ميگردد. موقعيت منطقهاي مراغه طوري است كه از شمال به شهر تبريز و ارتفاعات كوههاي سهند و از شرق به شهرستان هشترود و از سمت مغرب به درياچه اروميه و از جنوب به شهرستان مياندوآب محدود است.
فاصله مراغه – تبریز از طریق جاده آسفالته 130 کیلومتر است اختلاف ساعت این شهر با تهران 21 دقيقه و 30 ثانيه است. اين شهر علاوه بر جاده آسفالته از طريق خط آهن به تبريز و تهران و از طريق خطوط هوايي به تهران متصل ميشود. بطور كلي مراغه از دو ناحيه كوهستاني و جلگهاي تشكيل يافته و از لحاظ آب و هوا معتدل (متمايل به سردي) و نسبتا مرطوب است.
مراغه يكي از مراكز مهم تهيه و صدور خشكبار محسوب مي شود. و از چشمههاي معدني معروف اطراف شهر مراغه ميتوان به :
شورسو، گشايش، ايستيبلاغ، قرهپالچيق و ساريسو اشاره كرد. و از بناهاي تاريخي و قديمي آن : گنبد كبود ، گنبد مدور ، گنبد غفاريه را ميتوان نام برد.
اوج شهرت نام مراغه به عهد هلاكوخان ميرسد. در دوره هلاكوخان و در زماني كه مراغه به عنوان پايتخت برگزيده شده بود با تقاضا و تشويق دانشمند بزرگ ايراني خواجه نصير الدين طوسي معتبرترين مركز علمي جهان يعني رصدخانه مراغه در يكي از تپههاي شمال غربي مراغه احداث گرديد كه قبل از ويراني يكي از بزرگترين مراكز پژوهشي و نجومي زمان خود در جهان بود. و هم اكنون گنبدي بلند جهت پوشش بقاياي برج مركزي رصد خانه بر روي آن احداث گرديده كه به عنوان نمايشگاه، از آلات و وسايل نجومي آن دوره نيز در آن استفاده خواهد شد.
مناطق دیدنی مراغه
گنبد كبود
اين گنبد به شكل منشور ده وجهي زيبايي با طاقنما و حاشيه كاريها در دو طبقه ساخته شده و گفته ميشود كه مادر هلاكو در آن مدفون است. تاريخ بنا به قرن 6 و 7 هجري قمري مربوط است.
گنبد غفاريه
اين گنبد از آجر و به صورت مربع ساخته شده و دور تا دور آن را با خطوط زيبا كتيبه كاريكردهاند و به قرن هفتم هجري قمري تعلق دارد.
گنبد مدور
معماري اين گنبد نيز بسيار جالب توجه است. مصالح آن آجر و ملاط و بيشتر به برج ديدهباني شبيه است. بنا ظاهري ساده دارد و نظير نوعي برج دفاعي است كه فاقد تزئينات ميباشد. فقط درب وروديآن با نقوشي مشابه نماي اصلي گنبد سرخ آذين شده است.
رصدخانه
مجموعه رصدخانه مراغه در سال 657 هجري قمري در زمان هلاكو خان بهدستور خواجه نصير الدين طوسي دانشمند بزرگ ايراني ساخته شده كه اينك آثاري از آن باقي مانده است.كاوشهاي باستانشناسي، قسمتهاي مختلفي از اين مجموعه علمي را پديدار كرده است كه مهمترين آنها عبارتنداز: رصد خانه، برج مركزي، واحدهاي مدور پنجگانه، كتابخانه و ديگر آثار است. در كنار اين مجموعه تاريخي،غاري منسوب به دوره ساساني وجود دارد كه به غار طالب خان معروف است.
امامزاده معصوم ورجوي
اين امامزاده در روستاي ورجوي مراغه در كنار يك گورستان قديمي واقع شدهاست. برخي از قبور اين گورستان سنگهاي منقش به تير و كمان، نيزه و شمشير و سپر دارد.اين امامزاده به آخوند ملا معصوممراغهاي تعلق دارد.
چشمه ورجوي
آب اين چشمه در 8 كيلومتري جنوب مراغه همراه با گاز از زمين خارج ميشود و دررديف آبهاي معدني بيكربناته كلسيك و منيزين گازدار و آهن دار است. آب چشمه مزهاي گزنده دارد و براياستحمام مورد استفاده قرار ميگيرد.
دره گشايش
اين دره در مسير غار معروف كبوتر (هامپوئيل) و در 20 كيلومتري شهر مراغه واقع شدهاست. بازديدكنندگان از غار كبوتر از طبيعت جذاب اين دره نيز بهره ميگيرند.
درياچه سد علويان
اين درياچه آبگير پشت سد علويان است كه بر روي رودخانه صوفي چاي احداثشده و يكي از تفرجگاههاي مردم بويژه در روزهاي تعطيلي آخر هفته است. درياچه سد با شهر مراغه 3 كيلومترفاصله دارد. كوهستان سهند يكي از زيباترين چشماندازهاي اين درياچه است.
رودخانه صوفي چاي
صوفي چاي از دامنههاي جنوب غربي كوهستان سهند سرچشمه ميگيرد و بعد از مشروب كردنباغات و مزارع شهرستان مراغه به سوي شهرستان بناب جريان مييابد. بر روي اين رودخانه در 3 كيلومتريشهر مراغه سد علويان احداث شده كه در پشت تاج آن درياچه زيبايي پديد آمده است. اين درياچه و حواشيسرسبز آن از تفرجگاههاي مهم منطقه محسوب ميشود. حواشي رودخانه صوفي چاي را باغات سرسبزيفراگرفته و محيط دلپذيري را براي تفرج و گذران اوقات فراغت فراهم آورده است. در آبهاي اين رودخانه بهمقدار قابل توجهي ماهي قزلآلا وجود دارد.
رودخانه موردي چاي
اين رودخانه از دامنههاي جنوبي كوهستان سهند سرچشمه ميگيرد و پس از مشروب ساختن شرقمراغه به طرف جنوب غربي جريان مييابد. بستر اين رودخانه از دوران سوم زمينشناسي به يادگار مانده استو به همين اعتبار، علاوه بر ارزشهاي تفرجگاهي از اهميت پژوهشي زمينشناسي و فسيلشناسي نيز برخورداراست در اثر كاوشهاي باستانشناسي از بستر اين رودخانه فسيلهاي حيوانات عظيم الجثه ماقبل تاريخ بهدست آمده است.
مسجد ملارستم
مسجد ملارستم در ميداني به همين نام قرار دارد و از نظر شبستانهاي تابستاني وزمستاني و از نظر هنر معماري و تزئينات بسيار جالب توجه است. اين مسجد از نخستين بناهاي دوران شاه طهماسب صفوي در اواسط قرن 10 هجري قمري است.
معبد مهری
اين معبد در 6 كيلومتري جنوب شرقي مراغه در روستاي ورجوي واقع شده است. اين معبددر عمق زمين كنده شده و به جز ورودي دالان راه ديگري ندارد. اين اثر در حدود قرن هشتم دچار تغييراتي شده وسقف اصلي نيايشگاه آن دست كاري شده است. اين معبد تاريخي از نظر حجم كار، دقت و هنري كه در حجاريآن به كار رفته در شمار نمونههاي ارزنده نيايشگاههاي كهن سرزمين ايران است.
مقبره اوحدی مراغهای
آرامگاه اوحدي مراغهاي (738 - 670 ه.ق) خالق مثنوي معروف "جام جم" درميان باغي سرسبز و در جنب بناي ميراث فرهنگي شهر مراغه قرار دارد و مشتمل بر آرامگاه، محوطه و كتابخانهاست.
موزه مراغه
اين موزه در جوار اداره ميراث فرهنگي و آرامگاه اوحدي مراغهاي شهر مراغه قرار دارد. دراين موزه دهها كتاب نفيس خطي، ابزار و اشياي عتيقه بويژه آثار مربوط به دوره ايلخانان مغول جمع آوري شدهاست در محوطه آرامگاه اوحدي مراغهاي نيز صدها اثر سنگي از جمله صندوقهاي قبور و قوچهاي سنگي بهنمايش گذاشته شده است.
فاصله مراغه – تبریز از طریق جاده آسفالته 130 کیلومتر است اختلاف ساعت این شهر با تهران 21 دقيقه و 30 ثانيه است. اين شهر علاوه بر جاده آسفالته از طريق خط آهن به تبريز و تهران و از طريق خطوط هوايي به تهران متصل ميشود. بطور كلي مراغه از دو ناحيه كوهستاني و جلگهاي تشكيل يافته و از لحاظ آب و هوا معتدل (متمايل به سردي) و نسبتا مرطوب است.
مراغه يكي از مراكز مهم تهيه و صدور خشكبار محسوب مي شود. و از چشمههاي معدني معروف اطراف شهر مراغه ميتوان به :
شورسو، گشايش، ايستيبلاغ، قرهپالچيق و ساريسو اشاره كرد. و از بناهاي تاريخي و قديمي آن : گنبد كبود ، گنبد مدور ، گنبد غفاريه را ميتوان نام برد.
اوج شهرت نام مراغه به عهد هلاكوخان ميرسد. در دوره هلاكوخان و در زماني كه مراغه به عنوان پايتخت برگزيده شده بود با تقاضا و تشويق دانشمند بزرگ ايراني خواجه نصير الدين طوسي معتبرترين مركز علمي جهان يعني رصدخانه مراغه در يكي از تپههاي شمال غربي مراغه احداث گرديد كه قبل از ويراني يكي از بزرگترين مراكز پژوهشي و نجومي زمان خود در جهان بود. و هم اكنون گنبدي بلند جهت پوشش بقاياي برج مركزي رصد خانه بر روي آن احداث گرديده كه به عنوان نمايشگاه، از آلات و وسايل نجومي آن دوره نيز در آن استفاده خواهد شد.
مناطق دیدنی مراغه
گنبد كبود
اين گنبد به شكل منشور ده وجهي زيبايي با طاقنما و حاشيه كاريها در دو طبقه ساخته شده و گفته ميشود كه مادر هلاكو در آن مدفون است. تاريخ بنا به قرن 6 و 7 هجري قمري مربوط است.
گنبد غفاريه
اين گنبد از آجر و به صورت مربع ساخته شده و دور تا دور آن را با خطوط زيبا كتيبه كاريكردهاند و به قرن هفتم هجري قمري تعلق دارد.
گنبد مدور
معماري اين گنبد نيز بسيار جالب توجه است. مصالح آن آجر و ملاط و بيشتر به برج ديدهباني شبيه است. بنا ظاهري ساده دارد و نظير نوعي برج دفاعي است كه فاقد تزئينات ميباشد. فقط درب وروديآن با نقوشي مشابه نماي اصلي گنبد سرخ آذين شده است.
رصدخانه
مجموعه رصدخانه مراغه در سال 657 هجري قمري در زمان هلاكو خان بهدستور خواجه نصير الدين طوسي دانشمند بزرگ ايراني ساخته شده كه اينك آثاري از آن باقي مانده است.كاوشهاي باستانشناسي، قسمتهاي مختلفي از اين مجموعه علمي را پديدار كرده است كه مهمترين آنها عبارتنداز: رصد خانه، برج مركزي، واحدهاي مدور پنجگانه، كتابخانه و ديگر آثار است. در كنار اين مجموعه تاريخي،غاري منسوب به دوره ساساني وجود دارد كه به غار طالب خان معروف است.
امامزاده معصوم ورجوي
اين امامزاده در روستاي ورجوي مراغه در كنار يك گورستان قديمي واقع شدهاست. برخي از قبور اين گورستان سنگهاي منقش به تير و كمان، نيزه و شمشير و سپر دارد.اين امامزاده به آخوند ملا معصوممراغهاي تعلق دارد.
چشمه ورجوي
آب اين چشمه در 8 كيلومتري جنوب مراغه همراه با گاز از زمين خارج ميشود و دررديف آبهاي معدني بيكربناته كلسيك و منيزين گازدار و آهن دار است. آب چشمه مزهاي گزنده دارد و براياستحمام مورد استفاده قرار ميگيرد.
دره گشايش
اين دره در مسير غار معروف كبوتر (هامپوئيل) و در 20 كيلومتري شهر مراغه واقع شدهاست. بازديدكنندگان از غار كبوتر از طبيعت جذاب اين دره نيز بهره ميگيرند.
درياچه سد علويان
اين درياچه آبگير پشت سد علويان است كه بر روي رودخانه صوفي چاي احداثشده و يكي از تفرجگاههاي مردم بويژه در روزهاي تعطيلي آخر هفته است. درياچه سد با شهر مراغه 3 كيلومترفاصله دارد. كوهستان سهند يكي از زيباترين چشماندازهاي اين درياچه است.
رودخانه صوفي چاي
صوفي چاي از دامنههاي جنوب غربي كوهستان سهند سرچشمه ميگيرد و بعد از مشروب كردنباغات و مزارع شهرستان مراغه به سوي شهرستان بناب جريان مييابد. بر روي اين رودخانه در 3 كيلومتريشهر مراغه سد علويان احداث شده كه در پشت تاج آن درياچه زيبايي پديد آمده است. اين درياچه و حواشيسرسبز آن از تفرجگاههاي مهم منطقه محسوب ميشود. حواشي رودخانه صوفي چاي را باغات سرسبزيفراگرفته و محيط دلپذيري را براي تفرج و گذران اوقات فراغت فراهم آورده است. در آبهاي اين رودخانه بهمقدار قابل توجهي ماهي قزلآلا وجود دارد.
رودخانه موردي چاي
اين رودخانه از دامنههاي جنوبي كوهستان سهند سرچشمه ميگيرد و پس از مشروب ساختن شرقمراغه به طرف جنوب غربي جريان مييابد. بستر اين رودخانه از دوران سوم زمينشناسي به يادگار مانده استو به همين اعتبار، علاوه بر ارزشهاي تفرجگاهي از اهميت پژوهشي زمينشناسي و فسيلشناسي نيز برخورداراست در اثر كاوشهاي باستانشناسي از بستر اين رودخانه فسيلهاي حيوانات عظيم الجثه ماقبل تاريخ بهدست آمده است.
مسجد ملارستم
مسجد ملارستم در ميداني به همين نام قرار دارد و از نظر شبستانهاي تابستاني وزمستاني و از نظر هنر معماري و تزئينات بسيار جالب توجه است. اين مسجد از نخستين بناهاي دوران شاه طهماسب صفوي در اواسط قرن 10 هجري قمري است.
معبد مهری
اين معبد در 6 كيلومتري جنوب شرقي مراغه در روستاي ورجوي واقع شده است. اين معبددر عمق زمين كنده شده و به جز ورودي دالان راه ديگري ندارد. اين اثر در حدود قرن هشتم دچار تغييراتي شده وسقف اصلي نيايشگاه آن دست كاري شده است. اين معبد تاريخي از نظر حجم كار، دقت و هنري كه در حجاريآن به كار رفته در شمار نمونههاي ارزنده نيايشگاههاي كهن سرزمين ايران است.
مقبره اوحدی مراغهای
آرامگاه اوحدي مراغهاي (738 - 670 ه.ق) خالق مثنوي معروف "جام جم" درميان باغي سرسبز و در جنب بناي ميراث فرهنگي شهر مراغه قرار دارد و مشتمل بر آرامگاه، محوطه و كتابخانهاست.
موزه مراغه
اين موزه در جوار اداره ميراث فرهنگي و آرامگاه اوحدي مراغهاي شهر مراغه قرار دارد. دراين موزه دهها كتاب نفيس خطي، ابزار و اشياي عتيقه بويژه آثار مربوط به دوره ايلخانان مغول جمع آوري شدهاست در محوطه آرامگاه اوحدي مراغهاي نيز صدها اثر سنگي از جمله صندوقهاي قبور و قوچهاي سنگي بهنمايش گذاشته شده است.
